Tag Archives: Kokang

Mungyu hpyen yen ni hpe MNDAA hpyen lahkawn

Mungmyit Sinli, Kuthkai Ginwang, Namhpaka makau Mungyu mare hta Kokang MNDAA ni asak n hpring shi ai ramma La sha langai hte hpawn asak 20 jan ramma 3, yawng marai 4 hpe hpyen lahkawn mat wa ai majaw, la wan dat ya na matu mare masha ni hpyi shawn nga ma ai re.

Namhpaka makau Mungyu mare na Pan Law Kam kahtawng Lisu hpyen yen kaw, mana April 15 ya, shana hkying 9 chyen ram hta Kokang MNDAA laknak hpai hpung ni hpyen yen kata shang nna hpyen lahkawn ai lam galaw ai nga nna, Pan Law Kam mare masha langai KNG hpe n dai zawn tsun dan ai re.

“Kokang ni re ai, shanhte mare kata chye ai hte hpyenyen kaw shang wa na, n ta shagu hkan shang jep, n ta shagu hpyen hkan lahkawn ai. Hkan yu na she n ta masha yawng kade nga ai kun hkan jep, anhte n ta mung shang wa majaw, n ta masha kade nga ai rai nga san ai, ngai mung Ma hte an lahkawng an nu w ani 3 sha nga ai ngu tsun ai. Annu ni yup ai yupra de du hkan shang yu ai. Ma langai sha yup taw majaw aww aa nga na bai pru mat ai. Ramma ni nga ai n ta rai yang gaw ramma ni hpe shaga mat ai.”

Hpyen lahkawn hkrum ai marai 12 hta marai 11 gaw Pan Law Kam lisu hpyen yen dabang kata na re lam chye lu ai.

Kokang MNDAA hpyen hpung ni gaw, Pajaru maw daw lahkawng hte hpyen hkan lahkawn ai rai nna, dai hpawt mare na seng ang ai salang ni hte bai hkan tsun la ai majaw, marai 8 gaw lawt wa sai raitim, marai 4 hpe gaw woi mat sai lam chye lu ai.

Dai hta asak 17 ning re ramma la kasha langai, asak 20 jan re la 2 the asak 31 ning la langai, dai ni re lam chye lu ai.

Kokang MNDAA hpyenhpung ni hpyen yen kata kaning hku hpyen hkan lahkawn ai kun? Hpyen yen kanu num langai n dai zawn tsun dan ai re.

“chyinghka akawk ai, n hpaw ya jang, lagaw hte chyinghka hpe htawng ai. Htawng na she, pru wa! Anhte na hpang hkan ra ai! Nkam hkan ai ngu tsun na ahkang ma nlu ai. Kanu kawa ni gaw tinang kasha hpe palawng lum hkan jaw yang pyi n jaw shangun ai. Sat kau na, hkum sa wa, ga hkaw mi shaga dat yang hkum shaga, hkum marawn, si mayu i! gap sat na yaw! Nga nna sanat hpai di sa jahkrit ai. Anhte hpyenyen ni hpe hpyenhprawng pyi ngu yang, dai zawn sanat hte sa jahkrit yang gaw, sanat n sen hpe hkrit majaw yen wa ai anhte gaw si na lam sha nga ai.”

Kokang ni gaw, n ta langai kaw, kasha ramma lahkawng nga ai, n ta masha law ai zawn re hkan na ni hpe gaw n dat ya ai sha woi mat ai lam chye lu ai.

Ya na zawn, Hpyen hpe hkrit ai majaw hprawng yen wa ai hpyen yen dabang kata lak nak hpai hpung ni kaw nna, hpyen bai lahkawn ai majaw grai hkrit tsang nga ai lam the Hpyen lahkawn woi mat ai marai 4 hpe lawan dat ya na matu ndai zawn matu hpyi shawn wa ai re.

“anhte gaw hpyen yen ni re the maren manang wa kaw sha machyu let nga ra ai. Dai kaw n dai zawn bai galaw ai gaw hpyenyen ni hpe dang sha ai, jam jau jaw ai re. anhte hkrit mung hkrit ai. Masha ni a shara kaw tinang htingra nga na mung nna, tinang mare kaw mung majan hpyen hpe hkrit majaw hprawng taw ra ai, manang ni garum ai sha sha ra taw ai ngu yang shanhte gaw n dai zawn galaw ai gaw anhte na matu grai sum machyi ai. Hkrit mung hkrit ai, bai nna, ya woi mat ai marai 4 hpe mung, lawan lawt pru wa lu hkra garum ya na matu garum hpyi mayu ai.”

Mungyu, Pan Law Kam mare Lisu hpyen yen hta htinggaw  47 nga ai rai nna, masha marai yawng 230 ram nga ai lam chye lu ai.

N dai hpyen yen ni gaw, lai wa sai 2015 ning, majan a majaw, Kuthkai ginwang, Ngu Nga ngu ai bum kahtawng mare de na hprawng yen yu wa ai ni re lam chye lu ai.

Kuthkai kaw na cycle hte hkying hkum mi ram sa ra ai, n dai Mungyu mare mayan, Hpyenyen dabang yawng 4 ram nga ai lam chye lu ai.

Mungmyit Sinli kuthkai ginra gaw, Myenhpyen dap, Kokang MNDAA, Ta ang TNLA, WunPawng Mungdan Shanglawt hpyendap KIA wuhpung hkum hkra shamu shamawt taw ai shara rai nga ai.

Laban nhtoi htoi ai hte rau, Myen hte KIA bai gap hkat

Mana gap hkat ai Lahta Sammung KIA Dung (9) ginra kaw Myen asuya hpyen hpung bai lung wa ai majaw, daini June praw 7, Laban jahpawt nhtoi htoi ai hte kalang bai gap hkat nga sai lam chye lu ai.

Jahpawt jau hkying 6:40 daram hta KIA Dung (9) ni nga ai shara de Myen hpyen ni mayun lung wa ai kaw bawm langai wa kabe kapaw la ai kaw nna KIA hpyen hpung hte gap hkat nga sai re lam na chye lu ai.

“Mana gap ai kaw wa rawng taw na dai hpawt loi myi mu san ai hte amya pru wa ai kaw bawm wa kabe kapaw la rai nna dai grupyin kaw sha naw gap hkat taw nga ai,” nga nna KIA Dapba (6) hpyendu langai Jinghpaw Shiga Dap (KNG) de tsun ai.

Mana de hkying 7 jan ten, KIA Dapba (6) npu Dapdung (9) ni nga ai, Muse ginwang Htan Hpa Bum, Layan Kawng de Hu Hpyet de na dap mying n chye ai ai Myen asuya hpyen hpung langai lung wa ai hpe KIA Dung (9) ni shingla gasat ai kaw nna numdaw 2 lang gasat gala lam byin ai re.

Tatamadaw Myen asuya dap gaw, jahten sharun hpung ngu masat tawn ai Rahkai AA ni nga ai ginra hta lai nna mungdan ting madang August 31 du hkra hpyen majan jahkring ai lam ndau tawn tim Lahta Sammung de gaw KIA a Jinghku dap Balawng TNLA hte Kokang MNDAA ni hpe mung htu shadut htim gasat ai lam ni dingyang galaw nga ai re.

Covid-19 ladaw, Myen hpyendap gaw Kokang hpe sa htim gasat

Mungkan ting Covid-19, Wuhan virus ana zinli makawp ninghkap nga ten, Myen asuya dap gaw Lahta Sammung, Kokang dap hpe April 15, bat Masum Ya shani, sa htim gap ai majaw laja lana gasat gala majan byin wa sai re.

Kutkai ginwang kata Kawnghka Pyitusit snr KDA (Kachin Defense Army) a Dapba (2) ginra, Ja Yang kaw shara la tawn ai, Kokang Hpyendap (Myanmar National Democratic Alliance Army) Dapba (221) npu Dapdung (204) hpe Myen hpyen hpung lahkawng hte wa gap gasat ai lam re.

“KDA ni a ginra kata kaw Ja Yang hte Kawnghka lapran na Mung Yaw nga ai dai kaw, Kokang ni hpyendap jahkrat tawn da ai, shara la tawn da ai kaw Myen ni tat-yin lahkawng wa htim gasat ai kaw tsawm ra mi laja lana gasat poi byin ma ai. Jahtum e Myen ni bai htingnut mat ai,” nga nna buga masha langai tsun ai.

MNDAA Dapdung (204) na Dap Ran Up langai hkrat sum ai lam, shi tsun ai re.

Lahta Sammung e April shata htum hkra, shata mi bai jat, ‘dinghkrai majan jahkring da ai lam’ hpe Dingdung Daw Daphpawm hpung masum rai nga ai, Kokang MNDAA, Balawng TNLA hte Rahkai AA, ni ndau tawn ai ten, ya na zawn Kokang hpe sa htim gap ai lam mung rai nga ai.

Ya ten gasat gala majan ni gaw mungdan a sinna maga Rahkai mung dingdung daw de mung Myen asuya dap hte AA lapran laja lana byin nga ai re.

Myen asuya gaw AA hpe ‘ningchyun shanang jahten sharun hpung (terrorist)’ ngu March 23 ya shani masat ndau dat ai re. Dai zawn n ndau shi yang, AA ni nga ai Jinghpaw Mungdaw, KIO ginra Laiza hte Mai Ja Yang mare lahkawng mung gasat hkrum re lam hpe Myitkyina daju Myen hpyendap Dingdung Daw Daju (M.P.Hk) taimu, Maj-Gen Tayza Kyaw gaw March 20 ya shani PCG simsa lam akyu galaw hpung hpe shaga nhtawm, KIO ginjaw hpe sadi jaw ai lam galaw masai.

AA hpe ‘terrorist’ ngu masat ai hpe n hkapla ai hte manghkang hpe hpyen masa hte mahtai tam na shakut ai gaw ‘jaw ai ladat n re lam’ KIO ginjaw gaw March 26 ya shani Myen hpyendap M.P.Hk de htang shana dat ai lam, KIO Shiga Magam Dap lithkam, Du Kaba Nhpang Naw Bu tsun ai re.

Asuya gaw mungdan kata Covid-19 ana zinli chyam bra lam shayawm kau lu hkra, maigan manam ni hpe n jashawn ai mungdan chyinghka pat ai lam (lockdown) hpe April 30 du hkra galaw tawn ai re.

Mungkan ting, ya ndai chyam bra loi ai sin wawp hte seng ai Covid-19 coronavirus ana zinli hpe makawp ninghkap nga ten, mungdan shagu tinang hte seng ai majan ni gan jahkring tawn na matu, Mungkan Wunpawng Hpung (UN) a Amu Madu Daju Slg. Antonio Guterres hku nna lajin tawn ai re.

Kani manghkang hta, KDA ginjaw hte ningbaw ni hpe Myen ni zing

Ndai shata praw de, KDA ginjaw Kawnghka grupyin kaw na kani tsi hkyep hte kani galaw jak ni manu mana lu rim kau dat ai hpang, Myen hpyendap gaw hpyen n-gun kaba hte KDA ginjaw hpe sa wang zing nhtawm salang ni hpe rim tawn sai lam, ginra masha ni hku chye lu ai.

Lahta Sammung, Kutkai a sinpraw maga Kawnghka Pyitusit (KDA) ginjaw hte Loi Hkang Dapba (1) hpyendap hpe Myen hpyendap Tat-ma (99) ni sa wang zing nhtawm, KDA ginjaw salang ni hte laknak ni yawng rim zing kau sai re nga, buga masha langai ndai zawn tsun ai.

“Shanhte (Myen hpyendap) na gaw KDA hpe jahten kau mayu ai masa rai sai.  Dapba (1) hpe daini (March 25) gaw wang tawn da nna hpyendap laknak ni yawng zing la kau sai da. Salang ni hpe mung tsawm ra mi rim la, dai zawn byin mat sai hku rai nga ai.  Dai majaw, ya Loi Hkang, Kawnghka grup yin de mungshawa ni hpe nhku na n pru na matu, KDA ni hpe dazik n shakap na, hpyen hkying n lang sana hku matsun sai da. Dai hpe yu yang jahten kau sai rai nga ai.”

March 24 ya shani kaw nna KDA ginjaw Kawnghka hte Dapba (1) hpyendap Loi Hkang hpe Tat-ma 99 hpyen hpung ni wang tawn re lam, ginra masha ni tsun ai re.

Myen hpyendap ni gaw matut nna Wa Mung hte jarit ai KDA Dapba (2) ginra Ja Yang de hkan wang hkawm ai kaw, March 26, bat Mali Ya shani, Kokang MNDAA Dapba 211 npu Dapdung 204 hte shani pyen 1pm jan kaw nna shana jan shang ten du hkra, laja lana gasat poi byin ai nga, dai ginra masha ni tsun ai re.

Dai majan hta KDA ni Kokang maga lawm n lawm n chye lu tim Ja Yang de n lung wa na matu gaw Myen hpe KDA ni sadi jaw tawn ai lam nga ai hpe sagawn chye lu ai.

Myen hpyendap gaw Kawnghka grupyin na lu rim ai, Myen kyat billion 91 (US dollar wan $64) jan manu nga ai, kani nanghpam tsi hkyep ni hte dai nanghpam jep chyam galaw shachyaw ai arung arai ni hpe madun dan ai shiga sanglang hpawng hpe March praw 6 hta Loi Hkang kaw galaw ai re.

Dai lamang de maigan sumtsan salang rung Hpyen Dat Kasa ni, mungdan gadaga kani nanghpam pat jasan hpung ni hte shi htawn ni hpe Myen hpyendap helicopter ni hte sa woi madun sai rai nga ai.

Sa du ai maigan dat kasa ni kaw, US kaw na the United States Drug Enforcement Administration, Htai na Thailand’s Office of the Narcotics Control Board, Miwa na China’s Natoinal Narcotics Control Commission hte Australia na Australia Federal Police ni lawm ai re.

1991 ning Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap (KIA) kaw nna ga garan nhtawm Myen asuya de laknak jahkrat shang mat ai, Du kaba Mahtu Naw woi ningbaw ai, Kachin Defense Army gaw 2010 ning hta Kawnghka Pyitusit ngu mying galai wa ai wuhpung rai nga ai.

Myen hpyendap gaw KDA hpe jahtawn kau nhtawm sinat lau 10 hte Kawnghka Pyitusit hpe bai ninghtan na matu mung galaw nga ai lam chye lu ai.

Ya ten, KDA hta tara shang n-gun 3,000 daram raitim tara n shang jahpan gaw 10,000 hkawt rai na lam maram tawn ai re. Miwa amyusha ni law law mung KDA lahta tsang madang kaw nna lawu tsang du hkra shanglawm nga ai lam chye lu ai.

Myen asuya dap sa gap zing ai KIA D-17 na arung arai sumla pru

Lai wa sai bat, lahta Sammung KIA Dapdung (17) training dabang langai hpe maja sa gap zing ai kaw nna lu la ai arung arai sumla ni, ndai bat pru wa ai re.

Dingdung Daw Daphpawm kaw nna pru wa ai sumla hta, sinat, machyu pala, bawm, hkepdin, nba, lusha jarik hte kaga arung arai ni hpe mu lu ai re.

Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap (KIA) Dapba (10) npu, Dung (17) a hpyen training dabang hpe Sinli kaw nna lung wa ai Nam Jarawp-Kunlong lam, Gang Mung hte Loidau lapran, shara jahkrat galaw ai re.

Marai 50 daram rangrut la nga ai dai dabang hpe ‘Myen hpyendap gaw Kokang hte Balawng dap ni hpe she sa tam gap ai, tinang KIA hpe n sa gap na re’ ngu, ‘duty’ n la ai sha nga nga ai ten, Dapnu (tat-ma) 99 hpung ni, January praw 8 ya shani sa htim gap zing kau dat ai re.

Raitim dai sa gap ai ten, rangrut la ai masha yawng gan hkring nga ai aten ang mat ai majaw masha hkala nba n nga ai nga, Lahta Sammung KIA shiga lawk tsun ai re.