Wunpawng Mungdaw (Kachin State) hta Salang Hkyet Hting Nan gaw, numdaw (2) lang ngu na, hkringmang daju (chief minister) lit hpe gumshem ningbaw Min Aung Hlaing hku nna, lit shatsam nu ai re.
Min Aung Hlaing gaw, 2021 ning, February praw (1 ya) shani, daru magam ahkang aya zing la kau ai hpang, Wunpawng Mundaw hta e, hkringmang daju lit hpe Hkyet Hting Nan hpe shatsam nu ai.
Ya kalang bai, sawt ai ralata poi (fake elections) galaw la nhtawm, Min Aung Hlaing woi awn ai gumshem asuya hta, matut nna Hkyet Hting Nan hpe sha hkringmang daju lit hpe shatsam nu ai re.
Dai majaw, ndai lahkawng lang ngu na hkringmang daju lit (shing n rai) Hkyet Hting Nan 2.0 gaw, Wunpawng Mungdaw kata hta du na (5) ning laman, hpa ni laklai shai wa na? (shing nrai) hpa ni galaw sa wa na, ngu ai hpe maram masam mai nga ai.
Hkyet Hting Nan gaw, shi a uphkang ai hpung (cabinet) hpe hkringmang 6 hte hpaw shabawn dat ai rai nna, dai hkringmang ni gaw:
- Hkyet Hting Nan, Hkringmang Daju
- Du Up Jum Kyaw Thura, Hkringmang (Shimlam hte Jarit Hkringmang Dap)
- Salang Ting Sau,, Hkringmang (Bungli Masing Lam, Sut Hpaga Lam hte Budget Hkringmang Dap)
- Kyaw Min Khaing, Hkringmang (Shinggyim Nauna Hkringmang Dap)
- Aung Naing, Hkringmang (Myihprap, Wan, Jak hte Lam Hkringmang Dap)
- Chang Tang Khin, Hkringmang (Hkai Rem hte Hka Lawng Hkringmang Dap)
- Ye Yint Swe, Hkringmang (Municipal Hkringmang Dap)
- Dr Aung Win, Hkringmang ( Sut Nhprang hte Makau grupyin Shingra hkangzing Dap)
Ndai uphkang hpung ni gaw, Hkyet Hting Nan woi awn ai npu e, Wunpawng Mungdaw kata na, shanhte gumshem ni uphkang ai ginwang ni (Putao, Machyangbaw, Nogmung, Khaunglanghpu, Myitkyina, Waingmaw, Mogaung, Mohnyin, Hpakant, Danai, Shwegu) ni hta, up hkang sa wa na uphkang hpung ni rai nga malu ai.
Hpa Galaw Sa Wa Na?
- Sut Hpaga Lam (Investments)
Hkyet Hting Nan 2.0 a uphkang hpung ni gaw, du na (5) ning laman, Wunpawng Mungdaw kata, lawu na sut hpaga lam ni hpe woi galaw sa wa na re ngu, maram lu nga ai.
1) Mali Hkanu Madim (shing nrai) Myitsone Hydropower Project
Mali Hkanu Madim (shing nrai) Myitsone Hydropower Project masing gaw, Myen gumshem Than Shwe a lakhtak hta Miwa asuya hte myit hkrum nna, galaw sa wa na Myannar mungdan e, kaba dik ai madim masing rai nga malu ai. Ndai Mali Hkanu Madim masing hpe mungshawa ni law law ninghkap ai lapran, China Power Investment Corporation company ni hte Steven Law (shing nrai) Tun Myint Naing madu ai Asia World company ni 2009 ning hta galaw hpang sai re.
Rai tim, mungshawa ni matut ninghkap, rim hkrum, zingri hkrum, jahkrit shama hkrum ai hte mare htawt sit shangun ai lam ni law law hkrum ngut ai hpang, 2011 ning, September 30 ya shani, Myen Gumsan Magam Thein Sein wa a matsun hte gan jahkring da ai madim masing rai lu ai.
2021 ning, Gumshem Min Aung Hlaing wa daru magam ahkang aya zing la kau ai hpang, ndai madim masing hpe bai asak jahkrung galaw sa wa na matu, hkyen lajang hpang nu ai re.
2025 ning, November 17 ya shani, Naypyitaw kaw na dat dat ai datkasa hpung marai (11) hpe Yar Pyae wa woi awn nna, no. 1 lang ngu na, mungshawa (lachyawk mi) hte hkrum hkat ai lam hpe woi galaw hpang nu ai. De hpang, December 15 ya shani, Gumshem Dap a Ningtau Ningbaw Soe Win bai Myitkyina de sa du nna, shanhte a salung sala ni hte hkrum zup ai ten, Mali Hkanu Madim hpe hkrang shapraw sa wa lu na matu, Hkyet Hting Nan hpe matsun da ai lam na chye lu ga ai.
Dai majaw, Hkyet Hting Nan gaw, sawt ai ralata poi (fake elections) ngut ai hpang kaw nna, mungshawa hte hkrum zup ai lam hpe matut manoi woi galaw sa wa nga nu ai.
April htum du hkra rai yang, mungshawa ni hte hkrum zup bawngban hpawng (15) lang galaw ngut sai lam, shanhte gumshem asuya a shiga hku na chye lu ai.
Mungshawa ni hku nna, Mali Hkanu Madim hpe ninghkap mayu ai rai tim, tara jetwat ahkyak la na matu jahkrit shama da ai majaw, ninghkap gwi ai lam n nga ai ai hpe mung, mu mada lu nga ai.
Dai re ai majaw, ndai Mali Hkanu Madim hpe Hkyet Hting Nan woi awn ai asuya hpung ni hku nna, Min Aung Hlaing hpe myiman tam ra ai re majaw, ndai (5) ning laman byin hkra, galaw sa wa na masa nga ai lam hpe maram lu nga ga ai.
2) Jak-rung Pa (Industrial Park)
Kaga hpaga masing kaba langai mi gaw, Myitkyina muklum grup-yin e jak-rung pa (industrial park) galaw sa wa na matu, hkyen lajang nga nu ai re. Lai wa sai, National League for Democracy (NLD) lakhtak hta, Myitkyina muklum dingdung daw, deng (10) daram tsan ai shara hta, Namjim Jak-rung Pa (Namjim Industrial Park or Myitkyina Economic Development Zone) hpe gawgap na matu, Miwa company: Yunnan Tengchong Heng Yong Investment ni tang shawn lai wa sai re. Rai tim, masa lam amyu myu a majaw, dai masing hpe n galaw byin ai lam, na chye lu nga ga ai.
Ya kalang mi bai, dai masing ni hpe asak jahkrung sa wa na matu, hkyen lajang nga sai re. Lai wa sai 2025 ning, September 17 kaw nna 21 du hkra, Miwa mungdan, Nanning Muklum e galaw mat ai 22 lang na “China-ASEAN Expo” a madun gawk e, Myitkyina muklum hpe “City of Charm” (Htuk Manu ai Muklum) hku, gumshem dap a Myanmar Trade Promotion Organization (MyanTrade) ni madun mat nu ai re. Ndai Expo hta e, Myitkyina kaw nna Hkyet Hting Nan woi awn ai gumshem datkasa marai 10 daram sa du shang lawm nna, Myitkyina ginwang hta hpaga yun-ga galaw na matu, Miwa company ni hpe saw shaga lai wa sai re.
Dai saw shaga ngut ai hpang, Miwa hpaga hpung ni November shata hta [Naypyitaw kaw na Yar Pyae hpung ni du nga ai laman] Myitkyina de sa du nna, hpaga masing ni jahkrup bawng ban hpang wa sai lam hpe na chye lu nga ai re.
Dai re ai majaw, maga mi de Mali Hka Madim gawgap nna, maga mi de jak-rung pa (industrial park) hpe gawgap sa wa na hkyen nga ai hpe mu mada lu nga ai.
3) Myitkyina Wanleng Daru (Railway Station)
Myitkyina muklum kata e, wanleng daru (railway station) kaba hpe gawgap na masing hpe mung, hkrang shapraw sa wa na re hpe maram lu nga ai. Myitkyina Wanleng Daru kaba masing hpe NLD asuya lakhtak kaw gawgap na matu, hkyen lajang nga ai ten hpyen gumshem ni daru magam ahkang aya zing la kau ai majaw, dai masing hpe n galaw byin mat ai re.
Ya Min Aung Hlaing woi awn ai gumshem asuya lakhtak hta e, dai wanleng daru masing hpe hkrang shapraw gawgap sa wa na hpe maram lu nga ai.
Ndai wangleng daru nnan hta gat wang kaba (shopping mall) ni, lusha seng ni (restaurants), ginsup shara (playground) ni hte mawdaw hkringsa shara (parking lot) ni shalawm ai masing rai nga malu ai.
Ya hkyak hkyak Myitkyina kaw nna Mandalay du hkra, wanleng htinglet ai lam n lu galaw ai rai tim, lama na simsa wa ai rai yang (shing nrai) wanleng lam mayan yawng hpe gumshem ni bai zing madu mat ai rai yang, wanleng hte Myitkyina – Mandalay dingyang bai hpaw mat wa na masa rai nga ai.
Dai re ai majaw, ndai Myitkyina Wangleng Daru masing hpe du wa na (5) ning laman, galaw sa wa na re hpe, maram lu nga ai.
4) Nmaw Lam Ni (highways)
Nmaw lam kaba ni hpe mung, matut manoi galaw sa wa na masing masa ni nga nga ai hpe maram lu nga ga ai. Ndai nmaw lam kaba ni gaw:
- Mogaung – Hpakant Nmaw Lam
Mogaung – Hpakant nmaw lam kaba gaw, lai wa sai NLD asuya lakhtak kaw pyi, galaw sa wa na matu, tender shaga/shawk ai lam ni galaw lai wa sai re. Rai tim, daru magam ahkang aya zing katut ai majaw, bungli masing hpe tatut hkrang shapraw ai lam n lu galaw ai re hpe chye lu nga ai.
Ndai Mogaung – Hpakant Nmaw Lam masing gaw, Hpakant kaw nna Myitkyina hte Mandalay de lawan ai hku htinglet (lung wa yu wa) mai na masing hku galaw hkyen nga ma ai re.
Dai re ai majaw, ndai gumshem asuya lakhtak hta gaw, ndai Mogaung – Hpakant Nmaw Lam hpe galaw sa wa na re hpe maram lu nga ai.
- Ledo Lam
Ledo Lam (shing nrai) Myitkyina – Danai – Pangsau Nmaw Lam hpe gawgap sa wa na re hpe maram lu nga ai. Ndai Ledo Lam (Stilwell Road) gaw, British asuya prat, No. 2 mungkan majan hta, Gala (India) hte Miwa mung lapran matut ai lam rai nna, 1942 ning hta galaw hpang ai nmaw lam kaba rai nga ai.
Rai tim, ga sharut gyi ai lam ni a majaw, nmaw lam hten za wa nna, mawdaw ni atsawm n mai lai di nga ai. Dai re ai majaw, ndai Ledo Lam hpe bai gram gaw sharawt na matu, lai wa shaning e gumshem ningbaw Min Aung Hlaing wa Miwa mung de sa du hkawm ai ten Miwa company: Yunnan Baoshan Hengyi Industrial Group Co., Ltd. hte Myanmar mung na company: Transland Public Co., Ltd. ni myit hkrum tamasat mahkret da ai lam hpe chye lu ai.
Dai lam gaw, Miwa mung Tengchong kaw nna, Wunpawng Mungdaw: Kampaiti – Waingmaw – Myitkyina – Danai – Shingbwi Yang hku lai nna, Gala mungdan jarit Pangsau shagyit de lai di ai nmaw lam kaba rai nga ai.
Ndai Ledo Lam hpe Miwa hte Myen gumshem asuya ni galaw sa mat na matu, myit hkrum da sai re majaw, du na (5) ning laman galaw sa wa mat na re hpe maram lu nga ai.
- Simsa Lam
Simsa lam hte seng nna, Hkyet Hting Nan gaw Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya (KIO) hte hkrum bawngban ai lam hta mahkrum madup nga ai salang re hpe na chye lu nga ga ai.
Lai wa sai, 2011 ning, June (9) ya shani, Gumshem dap hte Shanglawt hpyen dap lapran majan byin wa ai hpang, shawng ningnan lang na KIO hte gumshem asuya lapran na simsa lam tam hkrumzup hpawng hta Hkyet Hting Nan mung, shang lawm lai wa sai re. KIO datkasa hpung ni hpe Du Kaba Gun Maw woi awn nna, gumshem asuya datkasa hpung hpe Du Up Jum Than Aung woi awn ai re. Dai aten Hkyet Hting Nan gaw, Amyotha Hluttaw Rapdaw salang rai nna, simsa lam tam bawngban hpawng hkan shang lawm lai wa sai hpe chye lu ai.
Ya kalang mung, Gumshem Ningbaw Min Aung Hlaing woi hpaw ai “National Solidarity and Peace-Making Working Committee (NSPWC)” hta Hkyet Hting Nan hpe committee malawm hku shatsam hkrum sai re majaw, simsa lam tam bawngban hpawng ni hkan shang lawm wa na masa nga ai hpe maram lu nga ai.
Gumshem asuya ni gaw, simsa lam n lu yang, lahta e tang madun mat wa ai Miwa ni hte galaw sa wa na, sut hpaga lam (investments) ni hpe galaw sa wa ai hta tut dang na re majaw, Hkyet Hting Nan hku nna mung, simsa lam tam bawngban ai lam ni hta shang lawm sa wa na re hpe maram lu nga ai.
Ginchyum
Hkyet Hting Nan gaw, shi a 2 lang ngu na Mungdaw Hkringmang Daju (chief minister) lit hpe du na (5) ning laman, gun hpai sa wa na re majaw, Wunpawng Mungdaw kata e sut hpaga lam hte simsa lam hpe madung tawn galaw sa wa na re hpe maram lu nga ai.
Sut hpaga lam masing law law kaw na, Mali Hkanu Madim hpe ningshawn tawn galaw sa wa na re hpe mu mada lu nga ai. Ndai sut hpaga lam ni hpe galaw sa wa lu na matu, simsa lam ahkyak ai re majaw, simsa lam tam bawngban jahkrup sa wa ai hta mung, shang lawm mat wa na masa nga ai hpe ningmu tang madun dat nngai.
Ndai ningmu-laika gaw, sara Søn Rvm a ningmu sha rai nga ai.
