Hpri Nlung Htu Hpang Wa Ai Lam
Jinghpaw Mung Sut Nhprang law law pru ai hta, Hpri Nlung ngu ai Sut nhprang hpan mi mung lawm nga ai re. Dai hpri nlung hpe lai wa sai 2005 ning daram kaw na mu sawk tam hpang wa ai lam chye lu ai.
Jinghpaw Mung, Myitkyina Manmaw lam kaba Namsan Yang mare a Sinna maga deng 10 daram tsan ai Sengmai mare makau kaw mu hpang ai lam rai nga ai.
Dai mu sawk tam ai hpang, 2006 daram kaw na Miwa ni htu hpang wa ai rai nga ai.
Miwa ni htu taw ai hpe Myen Hpyendap the Balik ni pawng na sa rim kau ai hpang Htoo Company bai htu shaw wa ai rai nga ai.
2008 ning ram hta Htoo Company htu shaw nga ai ten, 2011 majan byin wa ai kaw na hkring mat ai rai nga ai.
Dai hpang, Myitkyina Manmaw lam yawng hpe KIA zing madu kau ngut ai hpang, 2023 ning kaw na KIO a ahkang hte bai htu hpang wa ai gaw dai ni ten du hkra re lam chye lu ai.
Sengmai kaw na pru ai hpri n lung hpe Miwa mung de lani mi mawdaw 200 daram htaw shalai bang taw ai nga, ginra masha ni tsun ai re.
Hpri Nlung hte Lamu Ga
Hpri nlung pru ai shara law malawng gaw, mung shawa ni galaw lu galaw sha taw ai yi sun lamu ga ni re hpe mu mada lu nga ai re.
Hpri nlung htu ai Company ni gaw, hpri n lung pru ai lamu ga ni hpe dai ginra na ahkaw ahkang nga ai ni the sha jahkrup nna, mung shawa mare masha ni hpe hpa mung jahkrup bawng ban ai lam n nga kam ai hku na htu akrawt mat wa ai nga, dai ginra na amyu shayi langai KNG shiga de n dai zawn tsun dan wa ai re.
“Dai hpri nlung htu ai lauban ni hpri rawng ai lamu ga hpe shan the shawng sa htu nna, ginra masha ni bai sa tsun jang ginjaw matsun re nga, ginra madu hpe shawng n jahkrup ai shan the shawng shang nna she byin wa ai manghkang hpe hpang e she hparan na re nga, shan hte kanaw jahten kau ngut ai hpang gaw ginra madu ni n dut ya n mai sai le, dai hku na she galaw sha taw ma ai,”nga tsun ai re.
Dai hpri nlung htu ai lam hta lamu ga sum machyi manu hpe gade ngu masat da ai lam mung n nga ai sha, chye hpyi la ai wa gaw chye hpyi ai hku na lu ma ai nga matut tsun dan ai re.
Ya ten Sengmai mare makau grup yin kaw hpri n lung htu shaw taw ai gaw mare hte yep rai taw sai lam ginra masha ni tsun ai re.
Ya htu shaw taw ai shara ni gaw, mare baw mare mai yawng kaw htu taw sai lam chye lu ai.
Ya htu kau ai lamu ga gaw, Eka kaba hku rai sai majaw, gade daram gara hku ma mat wa sai ngu hpe myi hte yu n htum ai madang she rai mat sai nga n dai zawn matut tsun ai re.
“Woo! gade daram ma mat sai ngu gaw, pyi n chye sawn dan mat sai, myi hte yu n htum she rai mat sai,”nga tsun ai re.
Hpri Nlung Htu ai ladat
Hpri nlung hpe Jak kaba Back Hold ni hte htu shaw la nna, dai hpe bai kapaw ga la ngut ai hpang, Nlung rin jak kaba kaw bai rin manyi la nna, yawng asan rai kashin kau ngut ai hpang, dai hpri n lung san re hpe hkrai htaw la mat ai lam chye lu ai re.
Dai hpri nlung htu ai shara kaw nan gaw, hpri nlung rin ai jak kaba 2 shadun da nna, shani shana rin manyi la taw ai lam chye lu ai.
Lai sai ten hta hpri nlung tawng nan htaw ai rai tim, n dai hpang daw hta gaw, nlung tawng htaw ai lam n galaw sai sha, rin manyi da ai nlung hkyep kasha hpe hkrai htaw mat sai lam chye lu ai.
Hpri Nlung Rin ai lam hte Mung Shawa ni a Hkamja lam
Miwa lauban ni hpri nlung shani shana rin manyi ai kaw na mawng pru ai numhpu hpe mung shawa ni marawp hkrup taw ai majaw, hkam ja lam hta hkra machyi ai lam ni byin taw ai sha n ga, hka ni nsan seng mat ai majaw, hka ni shin yang mung hkum gaya ai lam ni byin ai nga dai ginra na amyu shayi langai KNG Shiga de ndai zawn tsun dan wa ai re.
“Hpri Nlung htu ai majaw hkra machyi ai lam chyawm gaw dik mat sai, Hka hkanu mat ai, hpri nlung rin ai kaw na mawng pru ai numhpu a majaw hkum gaya ai, hka shin yang mung hka n san seng mat ai majaw gaya ai, numhpu mawng ai lam gaw tsun pyi n mai mat hkra sawng ai,” nga tsun dan ai re.
Hpri Nlung htu ai Miwa Company maga na mung Hka jen lawng ni galaw nna, kashin ai rai tim, hpri nlung kashin ai hka ni gaw, makau grup yin na hka shi ni de lwi bang ai re majaw, hka n san seng mat ai lam byin hkrum nga ai hpe chye lu ai .
Hpri Nlung rin ai kaw na lwi hkrat ai hka gaw, hkyeng chyang dik ai rai tim, Acid lawm ai Camical tsi ni lang nna, hka hpe jasan ai lam ni galaw ai nga ginra masha langai mung n dai zawn matut tsun dan ai re.
“Dai kaw sha, rin manyi ai re majaw dai kaw na pru ai hka gaw manu mana hkyeng chyang ai rai nga ai, hka jen lawng ni galaw na, hka hkyeng dik ai hpe Acid bang na jasan ai, acid lawm ai hka gaw shinggyim masha hpe akyu n jaw sai le i,” nga tsun dan ai re.
Numhpu, Nbung, Hka n san seng mat ai majaw, dai ginra nga mung shawa ni a matu aten galu hkam ja lam a matu myit tsang hpa re lam hkamja lam hte seng na ningmu jahpaw ai wuhpung ni tsun madi madun da ai re.
Lamu Ga hten za ai lam
Hpri nlung rawng ai gaw, bum de rawng ai nga ai zawn n kau hkauna yisun ni hkan rawng ai shara mung nga ai hpe chye lu ai. Hpri nlung rawng ai shara hta hkan nna htu mat wa ai re majaw, hpri n lung n rawng ai shara hkan gaw, ga shingbut bai kabai re majaw, yi sun lamu ga ni yawng gaw, hpri nlung htu ai majaw yawng hten ma sai nga ginra masha ni tsun ai re.
Lamu ga hten mat ai masa lam the seng nna, ginra mung shawa langai mung n dai zawn tsun dan ai re.
“Mi Anhte galaw ai Yi sun kaw gaw hpa hpri n lung mung n pru ai, rai tim dai makau kaw hpri n lung htu ai kaw na ga shingbut ni gaw, anhte yi hkran maga de hkrai sumpum kau rai yang gaw galaw lu galaw sha yak mat sai gaw,”nga tsun dan ai re.
Hpri nlung pru ai shara hkan gaw Miwa ni yawng htu kau ma sai rai nna, n rawng ai maga ni de ga shingbut ni sumpum kau ya re majaw, mung shawa ni galaw lu galaw sha lam yak mat ai mung rai nga ai.
Dai ginra hta mung shawa ni madung kanbau bungli hku na yi sun hpe machyu let galaw sha taw ai lamu ga hpe, Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya kaw na mung lamu ga sum machyi manu hpe gara hku kaning rai na ngu ai hpe a tsawm tup hkrak masat ya ai lam n nga ai hpe chye lu ai.
Ya na zawn lamu ga sum machyi manu masat jaw ai lam the seng nna ginra amyu shayi wa n dai zawn matut tsun dan ai re.
“Wunpawng Mungdan Shanglawt Kaw na nan mung lamu ga sum machyi manu Eka mi gade nga masat da ai lam hpa n nga sam ai, chye hpyi la ai Salang ni gaw, lu hpyi la ma ai, anya na n chye hpyi la ai ni gaw n lu re dai hku re ga rai nga ai.”nga tsun ai re.
Ya ten, dai ginra na mung shawa n kau lamu ga dut sha ai majaw, gumhpraw lu mat ai ni mung law law rai sai lam sagawn chye lu ai re.
Jiwoi Jiwa prat ban law law kaw na galaw sha hkrat wa ai lamu ga ni yawng hpe dut sha kau ma sai nga Sengmai mare na mung shawa langai matut tsun dan ai re.
Ya na zawn lamu ga dut sha ai lam gaw, jahkring mi na mayak hpe hparan lu ai rai tim, aten galu na hpe myit yu yang sum machyi kaba re lam dai ginra na Salang langai ndai zawn matut tsun ai re.
“Ya Anhte Sengmai mare ni gaw 2011 kaw na hpyen yen yen hpang ai, hpyen yen dabang kaw asak matut na ram shaning 10 ning jan wa du machyu lai wa sai, ya mare buga de bai n htang wa na hkyen yang, lamu ga ni yawng shawng mawng shang hkang gadai mung gadai chye ai hku dut sha, dai lamu ga dut sha ai gumhpraw gaw jahkring mi na manghkang hpe sha hparan lu ai rai tim, lamu ga n lu mat yang gara kaw sa galaw sha na,” nga tsun ai re.
Sengmai Mare
Sengmai Mare ngu ai gaw, Myitkyina Manmaw lam kaba n tsa Gangdau Yang hte Namsan Yang mare lahkawng kaw na Sinna maga deng 10 daram tsan ai mare rai nga ai.
Sengmai mare gaw n ta htinggaw 100 jan nga ai mare kahtawng langai rai tim, prat ban hte ban mung masa a majaw, hpri tsut galup ai n ta pyi rai n nga shi ai mare kahtawng langai re lam chye lu ai.
Sengmai mare gaw, 2011 ning Jinghpaw Mung majan byin wa ai ten kaw na hprawng yen ai mare buga langai rai nga ai.
Dai Sengmai mare na mung shawa law malawng gaw, Laiza de hprawng yen nna, Jeyang Hpyen yen dabang kaw law malawng wa du hprawng yen ai mung shawa ni re lam chye lu ai.
Sengmai mare bai wa na lam hte seng na 2018 ning kaw na hkyen shajin shakut taw nga ai rai tim, ya 2025 ning ram kaw na she mung shawa n kau bai wa nga hpang ai rai nga ai.
Mare bai de na matu lamu ga ni yawng shadawn masat da sai rai tim, garum ningtum lam ni naw ra ai majaw, Mare hku na kring mading rai n byin ai lam chye lu ai.
Ya na zawn mare pyi a tsawm rai n lu jahkrat shi yang, Mare makau grup yin ni de hpri n lung htu ma wa ai majaw, ginra masha nkau myit tsang taw ai lam ni mung nga ai hpe chye lu ai.
Mare Buga Gaw Sharawt Lam
Hpri Nlung htu ai majaw, Miwa lauban ni Hpaji jawng, Nawku jawng gaw gap ya ai lam nga ai rai tim, tang du hkra a tsawm litla ya ai lam n nga ai hpe chye lu ai.
Sengmai mare hta hpri nlung htu miwa ni gap da ya ai Tsang 9 jawng du hkra re hpaji jawng langai hpe gaw gap da ya sai re.
Mare kata hta mung, hkanawng htu, lam galaw ya ai zawn re lam ni nga ai rai tim, tang du hkra a tsawm n galaw ya ai majaw, lam grau hten ai nga, dai mare na amyu shayi langai n dai zawn matut tsun dan da ai re.
“Shan hte galaw ya ai gaw, Hpaji jawng, Lam, hkalam ni galaw ya ai gaw nga ai, hpa mung tang du hkra n galaw ya ma ai, mare kata hka nawng shaw ya ai lam ni galaw ai nga, tang du hkra n galaw ya ai majaw mare kata kaw hka grau shang wa, shawoi na hta hka lam ni mung grau law wa, dai zawn re ni byin taw nga ai,” nga tsun dan ai re.
Ya na zawn hpri n lung htu ai majaw, mare buga gaw sharawt ai lam hpe tang du hkra galaw ya na matu ginra masha ni myit mada ra sharawng nga ma ai re.
Hpri Nlung hte Majan
Dai ginra hpe Shanglawt hte Myen hpyen gap hkat jahkring da ai ten, Myen hpyen dap the KIO Asuya lahkawng maga uphkang ai mare kahtawng re hpe chye lu ai.
Gap hkat jahkring da ai ten, Miwa ni 2006 ning ram kaw na shang galaw wa ai hpe 2009 ning daram kaw Myen ni shang rim kau nna, Myen Hpyen Crony Thay Za na Company rai nga ai Htoo Company hpe galaw na ahkang Permit bai jaw wa ai re.
Htoo Company galaw nga ai ten, 2011 ning majan byin wa ai majaw, jahkring kau ra mat ai ginra rai nga ai.
Dai hpang 2018 ning kaw Myen ni dai ginra yawng hpe up madu lu na matu hpyen n-gun kaba hte htim gasat wa sai re.
Myen Hpyen ni htim gasat wa ai rai tim, masan sa Awngdang ai lam n nga ai majaw, bai zim mat ai rai nga ai.
Dai hpang 2021 ning Myen hpyen daru magam zing kau ai hpang, 2023 ning Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap KIA a htim shagrawt majan masing hta, Gangdau Yang, Namsan Yang hkan nga ai Myen hpyen dap yawng hpe gap gasat zing kau ma ai rai nga ai.
Myitkyina Manmaw lam kaba n tsa na kaba dik Gangdau Yang Byuha dap kaba hpe KIA hte AA pawng hpawm nna, 2023 October 31 ya jahpawt gasat padang dip zing la kau lu ai rai nga ai.
Gangdau Yang Myen Hpyen dap hte Namsan grup yin na Hpyen hpyen dap hpe htim shagrawt kau ma ai hpang, 2024 ning daram kaw na n dai hpri n lung galaw na lam hpe bai hkyen wa ai lam chye lu ai.
Ya na zawn hpri nlung ga sau zawn re ai n hprang htu shaw ai lam gaw Wunpawng Mungdan Shalawt Hpung a sut masa mung masa, hpyen masa lawm ai majaw, ginra masha ni hku na grai wa tsun na matu yak ai nga ginra masha wa n dai zawn matut tsun dan ai re.
“Hpri nlung Gasau zawn re sut n hprang htu shaw ai lam gaw masa lawm ai le i, anhte mung shawa ni kaw na hkrai grai wa ngu tsun ma n manu ai, n dai ten na hpyen masa gara hku re kun ma n chye, n dai kaw na hpri nlung shalai na laknak shapraw ai de gara hku na rai taw ai ngu gaw anhte mung shawa ni chye na matu yak ai le, dai majaw n dai ten na masa gaw grai wa ngu tsun na matu mung yak ai,” nga ginra masha wa matut tsun dan ai re.
Nhprang rai n htu shi yang hpa ni galaw ra ai kun?
Daru ahkang aya nga ai ni kaw na Sut Nhprang htu shaw na matu galaw na rai yang, masing masa lam ni hpe a tsawm hkyen shajin nna, buga ginra masha ni chye na hkawn hkrang hkra tsun dan nna, Mung shawa ni a nsen hpe madat nna, n dai ginra hpe htu ngut ai hpang gara hku bai akyu jashawn jai lang sa mat na ngu ai lam ni hpe shawng myit nna, galaw ra ai nga, shingra tara hte seng na hka ja taw nga ai Sara Shaba gaw shi a ningmu hpe ndai zawn tsun da ai re.
“Nhprang htu ai ngu gaw kachyi mi ma htu htu, law law ma htu htu shingra hten za ai lam grai law ai re.rai n galaw shi yang, shinggyim nga pra lam, makau grup yin gade ram hten za wa mai ai lam, ngu hpe atsawm shawng maram masam nna she buga ginra masha ni a nsen, myit hkawn ai lam hpe hta gahkyin nna galaw ging ai rai nga ai,” nga tsun madi madun da ai re.
Ndai zawn sut nhprang htu ai lam hta hten za wa mai ai hkrung kanu ni hpe makawp maga ra ai lam, byin chye ai manghkang lam ni hpe tau hkrau hkyen shajin ra ai lam, du dep na ten na nga pra lam ni hpe myit sawn nna galaw ra ai nga matut tsun da ai re.
Nhprang htu ngut ai hpang rai tim, dai ginra hpe gara hku bai gram lajang na ngu ai masing masa lam ni hpe galaw ra ai rai nga ai.
Hten za lam ni hpe gara hku shayawm nna, gara hku bai matut mai jang lang hkra galaw na ngu ai hpe myit sawn ra ai lam tsun madi madun da ai re.
Hpri Nlung htu ai majaw Gadai Ni Akyu Ara Lu Nga A Ta?
Sengmai mare hpri nlung htu ai lam hpe Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya the Miwa Company kaba ni dan tawk myit hkrum lam la nna, jawm galaw taw ai re lam sagawn chye lu ai.
Sengmai mare kaw na pru ai hpri n lung lani mi hta Mawdaw 200 daram Miwa mung de htaw shalai bang taw ai hpe mu mada lu ai nga, Laiza ginra masha ni tsun ai re.
Hpri Nlung htaw ai Mawdaw kaba langai hta hpri nlung Ton 40 daram lawm ai hpe sagawn chye lu ai.
Dai hpri nlung hta, hpri sha n ga, laga n-hprang baw ni mung naw lawm ai lam chye lu ai re.
Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya a Sut masa Policy hta Jinghpaw mung kaw sut n hprang sa htu ai Company ni yawng gaw, n hprang dut lu ai manu hta na tsa htam shadang 40% hpe Wunpawng Mungdan Shanglawt Asuya de jaw bang ra ai lam masat da ai re.
Ya hpri nlung na hta ai hkawn kang gaw, Mawdaw mi hta Miwa gumhpraw Yuan 2000 ram hta la taw ai lam sagawn chye lu ai.