Mali Zup htawt sit mare a madai nsen


Myitsone-dam-calendar-2014
myitsone-dam-relocation-model-village 600 400
Karai Kasang a chye ju majaw Hkrismat shata mahkup sai wan ni ka-up nga ai Myitkyina buga de kalang bai du shang lu ai ten hta Mali zup madim a majaw htawt sit hkrum ai mare…Awng Myin Ta de mung sa du la lu ai lam re.

Myitkyina kawn ndai Awng Myin Ta mare gaw, deng (18) tsan ai shara re. Dai shara de mawdaw jawn let sa du shang wa saga ai.

Awng Myin Ta mare du wa magang lang da ai phone line ni mung shi hkrai shi mat mat magang wa sai. Hkrun lam chyawm gaw lam dingdung byi lat ga lam re. Mare de shang wa ai hte maren mung, mare baw kaw nna Myen hpyen dap ni kawn shimlam la tek jum tawn ai hpe mu lu ai re.

Htawt sit hkrum ai mare Awng Myin Ta hpe kalang ta yu dat ai shaloi tsit tsawm ai bum marawn ni hte shing grup tawn ai hpe mu mada lu ai. Shawng nnan hkaptau la ai mung bungshi katsi ni rai nga ai. Mare kata de shang wa magang sai re. Nta wang 80’x60’pe hte 60’x40’ pe re ai shadaw kaji hte hpri tsut kalup hpun pyen nta kasha ni hpe a maren sha gap gahkrem da ai hpe mu lu ai re. Ndai mare ting hpe e kaga shara hte n bung ai sha ga hkyeng hkrai hkrai, bai nna ndai dum nta ni hkan mung tsit lali ai hkai bawng hkaiban, rem lu rem sha ai hpe laga mi laklai nna n mu lu ai.

Grau nna laklai ai gaw ndai ten gaw Hkrismat shata mung re… rai timung Hkrismat hte seng nna mawn sumli ai lam zawn re ni, shamu shamawt ai lam laga hpe gaw atsawm hkrak n mu lu ai. Mare kata wutdek nta kaba langai lahkawng hpe gaw mu lu ai re. Gat seng ni mung langai lahkawng hpaw tawn ai hpe mung mu lu ai. Raitim masha chyawm gaw wu wu di di n nga ai hpe e mu mada lu ai.

Jahpawt maga hkying (9:00) ram kaw na du wa ai ten hta e mare kata kaw nga ai buga masha ni hpe kaga gaw n mu mada lu ai re. Mare gaw katsi nga ai hpe hkam sha lu ai. Nbung ahpawt la ai hte ga hkyeng ga ntsa tu ayai nga ai tsing-tu ni hta numri ni htoi kabrim ai hpe sha mada yu nna nga nga yang mare makau na lam ntsa e asak (20, 30) ning lapran na hpawmi ni marai (4, 5) hting-ga hte tin tin rai hkawm pru wa ai hpe mu lu ai. Nlung htaw ai mawdaw ni mung pru pru shang shang rai taw ai lapran e lam hkawm nna Nhkai Bum lagaw de sa wa ai hpe mu yang hkan shachyut la nna ga san nkau hpe lu san la ngai re.

San: Gara de sa hkyen ai rai! Ya ndai shara kaw gara hku nga ai… yak hkak ai lam ni nga ai i ngai loi mi chye mayu nna le?
Htai: Yak ai lam nga yang gaw grai yak ai law anhte Awng Myin Ta ga gaw. Tam sha shara mung n nga ai le. Aw Tang Hpre de re yang hkau-na ni galaw sha yi ni hkyen sha mai ai. Ya nang kaw gaw yi hkyen sha nga yang mung shara yawng company ni hkrai la kau ai le i. Dai nga yang shara mung n nga ai yi galaw sha mung grai yak ai. Ya aw de gaw hkau-na galaw nna mamdum hkan hpring hpring bang da lu ai nga yang aw de gaw nga pyaw na ai le. Ya nang kaw gaw matsan ai hta matsan jat ai zawn nga ai. Shani shagu nchyang hkrai chyang sha nna nga ai law. Dai pa kalang lang gaw nchyang chyang sha shara pyi n nga ai grai yak ai. Yak ai hte seng nna kaning ngu tsun dan ai baw re pyi n chye ai.

San: Kaning re ai nchyang bungli ni rai?
Htai: Ne za sa ai. Yi hkyen ai ni hkan mam mu ai ni hkan chyang hkawm ai le. Bai nna raba sun hkan nam hkyen ni sa. Amyu myu re law. Aw nlung hta nga yang nlung hta sa. Ne za hka gade gaw n lu ai le i (4,000 kyat) shat gun sha, dai ram hte le. Dai hku sha n galaw yang galaw sha na hpa mung n nga ai. Nang hkan shanhte hku na company sharawt da ya ai lam mung n nga hpa mung n nga. Nkau mi gaw sumtsan hkawm nna tam sha ai le i. Anhte ma kanu ni arang n lu ai ni gaw ndai hku sha gayin sha ai ga rai nga ai. Moi mare kaw naw nga ten gaw anhte hkau-na galaw sha ai. Mare kaw gaw sha na mam law law lu ai majaw ne za sha gaw n sa ai. Tam ai gumhpraw tinang naw lu lang ai le.

San:Ya gara sa na. Ndai kaw htawt wa ai ya kade ning wa rai sai kun?
Htai: (3) ning hpring wa sai. Ya i yi hkyen sa na. Masha ni na sun tsan ne za. Dai gaw company rai nga ai. Anhte hpe maning ndai hku hku na asuya ni garan ya ai le i. Yi ma hkyen ai dai hpang anhte hpe asuya garan ya ai shara wa company shara re nga, anhte na sun jahtam tit-mwi hpun hkai bawng masum tsa hkai da ai. Ye ma-ne hpun ni mung hkai da ai. Yawng lauban Zelum Wa hkrai zing la kau ya ai. Hkyen manu (25,000 kyat) gaw jaw ai. She adawt si na zawn nga ai. Nta kaw mung lungga hkrai re nga yang hpa mung n mai hkai sha ai.

San: CPI kaw na garum ntum naw lu ai kun?
Htai: CPI (China Power Investment) kaw na shat gaw jaw sha ma ai. Rai timung anhte gaw nta masha law ai majaw n law sha ai. Shanhte gaw shata mi hta marai (1) hpe bye (7). Anhte nta masha ni gaw marai (6) na sha lu ai. Nta masha gaw marai (10) jan re nga yang gaw gara hku nga tim n law sha taw ai.

San: Ya ndai kaw katsi katsang rai taw ai yawng yi sa ai i? Ya ndai kaw gaw mi ahning tsun ai hte maren sha re i?
Htai: Dai hku zim taw ai gaw nkau mi yi sa ai gaw sa nkau mi Tang Hpre de wa sha ni ni gaw wa rai aw sum tsan de hkawm jin ai ni gaw hkawm jin ai hku tam sha hkawm mat ai ga rai nga ai. Masha nau n nga nna shana jahtam shingran she katsi ai hkrit nan she nga ai.

San: Ya ahning gaw hpa baw kasha rai. Dinghku hte i?
Htai: Ngai gaw Nlam kasha re. Maru Tangbau kasha re. Shaga mying gaw Hkawn Tsin nga ai re. Ya ngai hku na gaw ngai hkam sha ai lam hte anhte nta masha ni hkam sha taw ai lam hpe tsun dan mayu ai hku re. Ya galaw lu galaw sha ai lam hta ndai kaw maning gaw Eka (2) hpra hpra garan ya ai raitim ya she nye num sha ma shata (10) de shang ai. Maning n hkyen yang n lu la ai nga ngai mung ma kabai da bai n mai re ai majaw dai Eka (2) mung n la sai. Dai ning daw de gaw ma mung kabai da mai sai re nga yang nta kaw kawoi dwi hte tawn da nna ne za sa ai le i. Lani mi (4,000 kyat) kalang lang (5,000) lu ai shara nga ai. Raitim dai kaw na anhte shatmai mari sha ai. N-gu chyawm ya CPI ni jaw ai dai sha taw ai. Shawng na lang gaw mu ai. Ya na lang gaw hpre hpre n-gu ngu ai baw hpan kun n chye grai ja ai. Shani rai yang shat hta sha n mai ai jahpawt lum ai shaloi gaw dai sha, shani na nga yang mai byin ai hku mari sha ti shat shakya hte gayau shadu sha di ai rai nga ai. Mani (Dec. 27, 2013) ngai Tang Hpre de kalang wa ai shaloi shawng na salang ni gaw hka sha n lim yang mai nga ai nga ai le i. Dai majaw wa nga ai re wa nanhte ndai kaw hkai hpa na nga ai nanhte hpe hka yawng wa ngut sai. Hpa na nga ai nga san ai shaloi nkau gaw nta n lu ti na re nga tsun ai. Deng nang ma (5) ting ting lu ai wa nta (1) pyi lu hkra n chye tsun la ai i nga nanhte Jinghpaw ni gaw ma lu sha chye hpa galaw sha mung n chye ai nga. Nanhte hpe hka mung yawng wa ngut sai le, dai gumhpraw ni gara kaw da ai nga ga ja ja tsun wa nna anhte mung dai hku sha hkam sha kau sai rai nga ai.

San: Shanhte wa ya ai hka ngu gaw hpabaw ni rai?
Htai: Hka ngu ai hta htawt wa htawt sa re hkan jaw ai le i. Shanhte gaw ten galu hpun a matu mung yawng jaw ngut sai nga ai. Raitim ten galu hpun a matu gaw n lawm ai. Nkau kawa zawn re ni gaw lawm ai. Raitim shanhte hpring hkra n jaw ai. Anhte laning mi kawa nhpang mi kaw na (30,000 kyat) gaw yawm htum lu ai. Wa hpang (10) na sawn dat yu yang laning mi hta masha n law ai htinggaw ni gaw law sha sai. Dai kaw yi/sun hkau-na bai lu re ni gaw hkrum tsup sai le i. Masha ni zawn mawdaw mi n lu jawn tim lu na sha na sha gaw galoi mung n gadawn ai rai nga ai. Ya Awng Myin Ta ga bai du yang gaw lani mi (5,000 kyat) lu ai shara pyi n nga tim anhte matsan mayan rai chyang lu chyang sha taw ai ga rai nga ai.

Awng Myin Ta mare kaw bungli galaw nchyang chyang sha ai ni gaw nu num ni law malawng rai nga ai. Bai nna Awng Myin Ta mare e Miwa CPI ni gaw nawku jawng ni hpe wutdek hte galaw jaw da ya ai hpe mu mada lu ai. Wutdek hte galaw da ya ai rai timung ya (3) ning pyi n du shi yang wut ni ga kaprang wa ai hpe mu lu ai. Dai lam hte seng nna mare masha langai ndai zawn tsun wa ai.

“Nam dum ni galau mat ai hte nta hpri tsut galup ai kawn hkawt share hte nawng poi mat ai zawn re ni gaw shiga hkan mung lawm sai le. Bai nna htaw ra kaw nta kaba langai nga ai dai jahtam rawng ai shata (3) ram kaw sha ndan re myet na-jet wa yawng rut. Hpa majaw nga yang shakap da ai ngau ni wa hpun pyen n kaja ai hte galaw da ai nga yang n-bung sha nna yawng grim rap.”

Mali-N’Mai Zup hka madim a majaw htawt hkrum ai buga masha ni gaw ya ten du hkra madim matut galaw na hpe myit n hkrum ai lam atsun nga ma ai.

Shanhte hpe htawt sit mare Awng Myin Ta e 2010 kawn htawt bang tawn ai rai nna mare ni gaw Tang Hpre, Mazup, Dawng Pan, Mali Yang hte Lahpre ni rai nga mali ai.

Tawra ai Nu Wa ni e Awng Myin Ta mare e ga hkyeng ga hpe sha masawp bum tsaw ni hpe sha yu rai masha n nga ai dum nta ni hpe sha shakram da let lani mi na hkrun lam hpe jahkring da sai hku re.

Matsing: Ndai laika ngau hpe RFA-Jinghpaw Nsen shi htawn Shayi Nu Pan gaw shi nan Jinghpaw mungdaw Mali-N’Mai Zup hka madim masing a asuya htawt sit dabang Awng Myin Ta mare de 2013 December 28 ya shani sa du gawan nna, tang madun ai lam re.