Majan (2) ning ladaw hta Jinghpaw tsin-yam ma 40,000 jan a hpaji lam tat sum

Kachin-waingmaw-idp-camp
Jinghpaw mungdaw hta asuya dap hpung hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung KIO lapran kalang bai kahtap byin bang wa ai majan a majaw ginra kau da nhtawm hprawng yen hkawm nga ai tsin-yam masha ni ladaw sharen matut sak hkung nga pra ra na rai yang ma 40,000 jan a shawnglam hpaji lam wa myit tsang hpa rai nga sai lam Jinghpaw mungshawa wuhpung ni kawn tsun ai.

Tsin-yam hkrum ma ni a hpaji lam gaw lahkawng ning laman hpaji sharin hkamla ahkaw ahkang shadang yawm dumhprut nga sai rai nna garum ningtum ra gadawn ai majaw dai ma ni a shawnglam gam maka hpe jawm dinglik yu ging ai lam Kachin Peace Network (KPN) a Coordinator shayi Hkawn Ja tsun ai.

“Tsin-yam masha ni gaw dum n’ta, dusat yamnga ni kau da let jam jau ai mayak law law hkrum sha nga ai.. Grau nna ahkyak ai gaw dai kaw nga ai ma yawng mun 4 jan a hpaji lam wa tsepkawp hten mat sai zawn rai nga ai..dabang kaw Jawng n nga ai kun ngu yang?  Nga ai.. Ma langai atsawm akawm sharin hkam la lu na matu gaw htap htuk manu ai makau gup yin mung ahkyak ai re. Dai shara kaw kanu kawa jinghku ni hte makau grupyin, sara/sara num ni, jawnglang arung arai ni yawng ra kadawn taw ai.. Shing re ra rawng nga ai kaw dabang (Camp) de gau shachyut bang la nna ma ni hpe n lu yang lu hkra shakrai hti shangun ai sharin ladat gaw hpaji lam n re.. grau grau she sawng shangun ai hpaji ladat langai byin pru shangun wa ai.”

Majan majaw hprawng yen hkawm taw ai ni kaw asuya uphkang ginra de shang shingbyi nga ai ma ni a matu hpaji sharin hkam la na ahkang nkau lu la ai raitim Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) ginra ga jarit mayan shingbyi nga shajang ai tsin-yam hkrum ma ni nga yang hpaji lam hta sha n ga magup sum hpa mayak mahkak mana sha nga dingrun re lam lamu ga jarit dabang ni kawn chye lu ai.

Ya ten tsin-yam hkrum sha nga ai Jinghpaw amyusha ma latsa shadaw 10 gaw hpaji lam, bawngring gan-ga lam hte seng ai magup hta sum machyi taw sai re nga Shayi Hkawn Ja kawn KNG Jinghpaw Shiga Dap de tsun ai.

“Ndai ma ni a shawnglam gam maka gaw ya ya nan lahkawng ning sum machyi taw nga sai re. Laning mi bai kahtap nna dum hprut machyi hkrum ra na rai yang ndai ma ni laika sharin shangwang hte prat ting tsan gang mat sana masa byin chye ai. Bai nna ndai zawn jawng hte tsan mat na nga yang ma ni kaning re madang de du wa chye ai ngu ai hpe sawn dat yu ai shaloi, ya yang na masa hta laga ma ni zawn malu masha n grung ai hpe mu lu ai. N-gun rawng malu masha ni gaw galu kaba lam, bawngring lam hte sawn maram ai lam ni a n’tsa grai akyu jaw ai re majaw ndai ma ni lama na kaba wa ten bungli ni shatsam wa ai shaloi n kung n kang chyai lapai byin taw nga na kun ngu.”

KIO kawn hpyen yen ni hte shanhte ginra hta shingbyi nga ai ma ni a matu jawng hpaw da ya nna dabang hta mung mai byin ai hku lajang da ya ai raitim jawng lang arung arai magup sum hpa hte dung lahkum, hti laika ni yawng ra gadawn nga ai lam hpe chye lu ai.

Maga mi hta KIO jawng kawn asuya jawng de laika matut sharin hkam la na ahkang ningdang hkrum ai lam a majaw ma ni a hpaji lam grau nna sawng wa nhtawm dai gaw mungdan langai a shawnglam gam maka hpe lakap na yu dat ga nga yang tsang hpa langai rai wa ai nga Mai Ja Yang daju hpyen yen lakawn lanawn hpung kawn Slg.jan Mayli Awng tsun ai.

“Jawng gaw hpan lahkawng nga ai.. dabang kata na jawng hte KIO hpaw da ai jawng nga ai.. dai kaw na tsang 10 awng ai ma ni a matu shanhte gara de sa lung na kun? Shanhte gara hku lajang da ai kun..tsang hpa re.. KIO hku na TTS sara tai jawng, English Internship jawng ni nga ai.. lata tsang hpaji ni sharin ya na nga ai raitim dakkasu matut lung mayu ai ni a matu anhte gara hku galaw sana rai ta? Anhte mungdan bawngring gan-ga wa lu na matu ndai ma ni gaw myit mada shara re. Ma ni a hpaji hparat lam wa anhte a mungdan hta mung shaning law law adaw atang galaw ai hkrum lai wa nna me.. ya ndai majan manghkang a marang hpaji sharin hkam la na mahkrun masa dum hprut ra sana hku nga yang htawm a gam maka gaw sum mat na sai.”

Dai zawn galoi aten du hkra majan byin nga na ngu ai masa lam hpe n chye ai kaw tsin-yam dabang e ten galu sak hkrung ra na masa rai yang dai masha wunawng a nga pra sa wa na lamyan ni hta dinghku manghkang le hte le ashep ashin rai gawraw mat chye ai nga matut tsun ai.

“Ndai hta grau sharen na rai yang tsang hpa re.. Shanhte nga ai shara mung gawk langai sha re.. Dai gawk langai kaw sha dinghku nawng kaji dingla nga na, kadwi dinggai nga na.. bai nna kani katsa kashu, kahkri ni le i.. bai nna dinghku hte re mung nga na.. kashu kasha, kahpu kanau ni mung nga na.. dai zawn jawm shachyat nga ra ai masa a akyu gaw na wa yang shinggyim manghkang kaba wa chye ai.. Ma ni hta mung, kaba sai ni hta mung byin wa chye ai.”

Dabang hta lu lu lu sha na matu ja gumhpraw ra gadawn ai majaw, shang gumhpraw nga hkra dabang shinggan de le abram tam shakut sha hkawm nga ten hta mung, dabang kata ngam nga ai ma ni a matu shimlam hte hpaji lam hta mala hka ai lam nga wa nhtawm dai zawn shinggan de le tam sha nga ai amyu shayi ni hta dut sha hkrum ai manghkang hkrum sha nga ai lam Slg.jan Mayli Awng tsun ai.

Tsin-yam masha ni a gam maka wa shawng lam hta myit dawdan sa wa na lam hta n ngut n kre shi ai asuya dap hte KIO ni a gap hkat jahkring bawngban hpawng mahtai a n’tsa grai madung rai nga nna yak nga ai nga KPN kawn Shayi Hkawn Ja tsun ai.

“Majan wa mung n chye zim hkraw taw nga sai.. hpa majaw nga yang dai lawnglam (7) hpe jawm myit hkrum da ai raitim ta tut masa hta ginlawm na yak nga ai.. Mai kaja ai mahkrun maga de gaw shanawng wa sai ngu... moi na zawn gap hkat jahkring ai lam hpe pagawn hpara lata masat ka ai hku n re ai sha sung sung sawn yu nna mungmasa bawngban ai ninggam de du ra ai hpe ga sadi lu tawn ai majaw grai kabu ai.. Rai timung mungmasa bawngban na ngu ai lam hpe kara ten, gara shara kaw, ganing re hkrang hte bawgban sa wa na ngu ai myit hkrum ga sadi n lawm ai a marang myit hta kade n jau jau nga ung ang hkam sha taw ai le.. Dai hku nga yang gaw, lama na 20 ning daram mung mai byin ai.. hpawt de snr hpawt ni din hta mung mai na re nga yang kara masing masa hku rai wa na kun? anhte hte ni grai tsang nga ga ai law.”

Mungdan gadaga kawn bawngring lam hte simsa lam hte seng ai garum ningtum ni hpe mungdan asuya hku na tsin-yam masha lakawn lanawn la na alak mi ahkaw ahkang jaw nhtawm jawm shanglawm na lit nga ai re majaw, n byin yang byin hkra bungli galaw sakse lawan ladan madun ra na re lam KNG Jinghpaw Shiga Dap de tsun ai.

Jinghpaw mungdaw hta majan kalang bai byin ai lam, ndai June shata praw 9 ya shani e lahkawng ning hpring sai rai nna tsin-yam masha 100,000 mi jan nga ai hta mungkan gadaga a garum ningtum lam hpe tang du hkra n lu ai lam hte Myen asuya a shingdang da ai pat hkum lam ni a marang e, hpaji lam hte malu masha hte seng ai lam ni hta grau yak hkak wa ai re nga! KPN na Sara Jaw Gun tsun wa ai.

Majan lahkawng ning hpring masat dingsat lamang hku Yangon myu hta June (9) ya shani asak sum n’ta sum mat ra nna tsin-yam hkrum sha nga ai mungshawa masha ni hpe myit dum kyu hpyi ya nhtawm majan manghkang a marang asak sum mat sai ni a matu myit dum nampan shanghkawng ni sakjaw mat wa nna Jinghpaw mung simsa wa na matu ra sharawng ai wuhpung uhpawng (28) hku na mung, simsa lam hkrang shapraw na mahkrun hte tsin-yam masha ni a mayak hpe mungkan gadaga kawn asan sha mu mada nna shanglawm wa na hte seng ai lawnglam (8) hpe shadut nna hpyi shawn ndau da ma ai rai.