Shaning Ningnan 2012: Mungdan Up Chyeju Shagrin Ya Ai Karai Kasang


shaningnnan2012
Tara Jahprang 11, Shakawn Kungdawn 90. Shingran 21
ga dai gaw nanhte a Karai Kasang Yehowa lajang da ai ga rai nga ai; shaning nnan shani kaw nna hpang jahtum shani du hkra, na a Karai Kasang Yehowa a lamu ga dai hpe tut tut a yu nga ai. 11:12.

Shingrai jang, na nji nwa ni hpe jaw na nga, Yehowa dagam da ai mungdan hta, nang hte na nshu nsha ni a aprat gaw, ginding aga ntsa e sumsing lamu grin nga dingsa galu nga na malit dai. 11:21


Gahpaw:
Tara Jahprang laika hta Karai a Ga Shaka amyu hpe Mawshe kaw nna Karai Kasang a matsun maroi mungga, sharin achyin shadum jahprang ai tara ni hpe ka da ai. Grau nna Karai Kasang gaw Ga Shaka Shagrin ai Karai Kasang rai nga ai hpe, Lamu ga mungdan shang sha na chyeju hte shadik shatup ya sai aten re. Moshe a ahkyak ai shakram mungga, ahkyak tara ni hpe bai shadum shahprang ai lam rai nga ai. Ndai hta, “Karai Kasang a hkyela hkrang la ai amu magam” gaw madung rai nna, dai gaw “asak prat hpe hkye la ai lachyum” rai mali ai. Ndai chyum laika hpe hkawhkam Yawshia (Josiah) up hkang ladaw 621 BC e htingnu na mu tam shaw la wa sai.  Ndai laika gaw Israela amyu masha ni a galai shai lam hpe madung shabyin ya sai. Karai a amyu Israela masha ni a arawn alai, makam masham, asak hkrung lam htenza nga ai ladaw Karai Kasang a hkye hkrang la ai chyeju gaw Karai Amyu Israela ntsa gade galu kaba nga ai hpe mu lu nga ai.  Karai Kasang a shi amyu ntsa nachying kaba ai “chyeju hpe aten ladaw” hte madi madun nna “shagrin da ai lam” rai nga ai.  Anhte J.W. sha ni gaw “Karai Shaprat La Ai Amu” rai nga ga ai; daini “hpyen ninggun kaba hte gasat shamyit hkrum nga ai dinghku majan ladaw raitim, Karai Kasang anhte amyu ntsa na chyeju gaw kaning rai grin nga ai lam hpe myit shachyaw nna ninggun la let, shaning ningnan hpe hkap tau la na rai nga ai.

Karai Kasang Shi Amyu Ntsa Na Chyeju
Karai Kasang shi amyu ntsa na chyeju ni gaw shi a “hkye hkrang la ai amu” hte matut nga ai. Maigan hpyen Egutu hpyen la, Hparau a salung sala ni hpe Karai Kasang nan gasat jahtaw, shagrawt kau ya ai lam rai nga ai (Tarj. 11:3). Hpyen ni a gumra, leng, laknak, luksuk ni mahkra, Karai Kasang a myu hpe asak gyam ai hpyen yawng hpe jahten kau ya sai re (Taraj. 11:5-6).

Bai, shingra hte n hkru n kaja ai lam hpe sharin shaga ai lam mung galaw ya sai (Traj.11:7). Ga n gup mahka nhtawm n hkru ai Israela dap na Dahtan yan Abiram, shanhte a nta masha, sum, sutgan yawng, shanhte a manang ni yawng hpe mung mayu kau wa sai.

Hpyen ni hpe gasat jahtaw lu na atsam hpe mung jaw ya ai gaw Yehowa Karai Kasang nan she rai nga ai (11:9). Dai rai, kaning re shinglaw shingla ai lam ni mahkra hpe mung laidi, tawt lai lu ai atsam ningja hkam la lu ai re. Nawng Hkyeng Pang lai (11:4), nam mali kaba hte Yawdan hka (11:9) rap di kau lu ai. Psalm 105:4, Seek the LORD, and his strength: seek his face evermore.

Karai jaw ai lamu ga hpe madu gasat la lu sai (11:9).  Karai nan kaji kawa ni hpe jaw na ngu san, masat da ya ai chyeju hpring ai aga, nga chyu hte lagat jahku lwi ai ga nan rai nga ai. Ga sau hpring ai majaw hku hku hpang gara, kaw si hpang gara nga ai lam n nga ai, hkru hkru kat kat sha lu nna, sut lu nga mai chyeju lu ai mungga hpe madu la shangun ai.  Dai mungga gaw Karai Kasang a yu maka, mada mara da ai ga, Karai Kasang hte seng ai ga rai mali ai.

Karai Kasang nan shaning ningnan kaw nna jahtum hkren tut tut yu maka da ai ga rai nga ai (11:12). Masha amyu ni, maigan amyu ni, ninggun ja ai amyu ni yu maka lu ai n re. Maga mi gaw, Hkanan masha hte kaga amyu ni law law dai yang e nga ai raitim, dai mung ga gaw dai ni a masing hte kade mi kaup sha nga ai raitim, byin lu na n re. Dai maigan amyu ni a lata hta Hkanan mung hpe n ap ai lam re.  Karai Kasang gaw Israela ni a matu nan “yu maka, maga, makawp” da ya nga ai chyeju rai mali ai.

Kaba Dik Ai Karai Kasang A Chyeju: Prat Dingsa Dai Mungdan hpe Up Grin Na

Israela hpe amyu kaba shatai ai Yehowa Karai Kasang a shi amyu ntsa galaw ai kaba dik ai chyeju hpe aten ladaw hte gindun nga ai. Karai amyu a “makam prat, mahkrum madup, awng padang, lamu ga madu ai lam- chyeju ni yawng gaw aten gadun, chyahkring chyahkra bungli n re hpe mu lu ai.  Dai “ninggun ja shangun ai, majan dang shangun ai, ru yak lam hpe lai di lu na atsam jaw ya ai, lamu ga jaw ya ai, sut gan hte amyu a asak a shim lam chyeju yawng mayawng gaw “ang katut, kam a majaw” n re; tut dinggrin nga ai chyeju ni rai nga ai.” Dai ni mahkra gaw masha a myit hte chyena hkawn lu ai Karai Kasang a chyeju rai mali ai. Dai chyeju gaw …Yehowa dagam da ai mungdan hta, nang hte na nshu nsha ni a aprat gaw, ginding aga ntsa e sumsing lamu grin nga dingsa galu nga na malit dai (11:21), nga ai lam rai nga ai. Gasat dang ai lam, n hkru ai hpe shatsai ai lam, kaga amyu ni a man e share lu ai lam ni gaw Egutu hpyen ni rai nna sha dang kau ai n re, kaning re hpyen ni matut hkrum hkra wa tim, gasat dang kau na chyeju madaw rai nga ai. Dai hte maren, sut gan lu su ai chyeju nlang mung ban hte ban grin nga lu na lam re. Mau hpa gaw dai Karai Kasang jaw ya sai Mungdan hpe jahkring sha up madu la na matu sha n re, du na shawng lam shi amyu masha ban hte ban, prat mi hte prat mi, shadawn n dang, n chye na hkawn lu hkra up nga lu na chyeju nan she rai mali ai. Dai Karai Kasang a myit gaw mungdan hpe Karai Kasang ra ai shi a tara hte up nga na matu rai nga ai. Tara maigan sumla naw ai ni a tara, makam, htung, jasat hte up nga ai hpe n ra sharawng ai majaw rai mali ai. Dai gaw … chye chyang ai myit rai nga ai (Gshap 3: 13).  Hpaji ningli laika hta lakap nna Karai a du hkra ladaw hta Karai Kasang amyu ni up nga na ladaw hpe chye na ra li ai (Hpj. 3:1ff). Dai hpe Shakawn kungdawn wa gaw “dai ladaw hpe chyehti, sawn la chye na myit hpaji Yehowa Karai Kasang kaw hpyi nem nga ai, rai mali ai (Shk. 90:12).

Madat Mara Lam hte Mungdan Up Grin Chyeju Lu Mai Nga
Mawshe shadum jahprang ai madat mara lam a shabrai gaw mungdan lu nna dai hpe up grin nga lu ai lam re nga ai (Tarj. 11). Shaloi, tara jahprang laika na madat mara ai lam gaw hpa rai nga ai kun?

1.      Karai Kasang hpe tsaw ra ai lam re. Dai hta shi ga, matsun maroi, dawdan ai tara hte hkang da ai ga ni hpe hkan nang shatup ai lam rai nga ai (Trj. 11:1). Kaga Egutu ni tara, up hkang lam, Hpara-u nat hkawhkam hte seng ai lam ni hpe n tsaw n ra na, jau man hkanan-sumla nawku ai ni a tara hpe n tsaw n ra, n hkan n nang na lam rai nga ai. Dai ni J.W. shani anhte hpe Shaprat la ai Karai Kasang a tara hpe tsaw ra, hkan nang shatup nga na gaw anhte a laisa lam madung rai nga ai.

2.      Dai hta n-ga, Karai Kasang hkang da mada ga hpe hkan shatup na lam (Trj. 11: 8-12). Israela amyu masha ni Karai a hkangda ai ga kau chyen hkan shatup ai hte myit dik ai n mai galaw na lam re. Kau chyen tengman ai lam gaw asak sat ai lam madaw rai nga ai. Tara maigan ni kau chyen mai kaja ai htung lai hte nga pra nga ai hpe kasi n mai la ai lam rai nga ai.
 
3.      Hkangda ga hpe azin ayang madat mara, tsaw ra, dawjau na lam re (Trj. 11:13-17). Ndai lam gaw aten masa, shara ginra, mabyin masa kaning re raitim, Karai amyu ni gaw Karai Kasang a hkangda ai ga hpe myit masin, wenyi, hkum hkrang yawng hte sharawng awng ai hte hkan nang na lam rai nga ai. Kaga maigan, sumla naw ku ai ni a lau la ai lam, dai ni hpe dawjau ai lam, dai ni a makam lai, pyaw shingra ni hta pyau lawm ai lam ni n mai nga ai.
 
4.      Karai Kasang a tara ni hpe hkum shagu a myit masin, wenyi myit kraw hta tawk ka da na. Bai, madu a lata hta kumla, kahtan e ninglam zawn gyit shakap da na lam re. Kashu kasha ni hpe mung sharin ginlen ya na lam rai nga ai (11:18-19). Nta chying hka hkadun hte mare numshang hkan e mung ka shakap da na rai nga ai (11:20). Karai Kasang a tara, shi Isaela hpe hkye la ai lam hpe  n gup hta sha tsun ai n re, myit kraw, wenyi hte nan yin la kam sham nna, ban hte ban hpe mung gin len ya na lam rai nga ai. Dai gaw “Karai jaw ai mungdan hpe tut nawng up nga lu na chyeju lam nan” rai nga ai.
 
5.      Dai Karai Kasang a lam yawng hta hkan nang hkawm nna shi hta manoi manat nga na (Trj. 11:22-25). Asak hkrung lam hta Karai lam hte madung hkawm sa nga na lam rai nga ai. Kaga makam, hkam la ai lai, jasat ai lai hte n hkawm sa na lam rai nga ai.
 
Mung Up Shagrin Da Na Ga Sadi:
Dai ni anhte J.W. sha ni dinghku majan kata rai nga ai. Dai rai anhte a aten aprat hte mungdan up la lu na majan gaw Karai Kasang a lata hta rai nga ai, (Shak. 31: 15).  Dawi hkawhkam a prat hta Karai Kasang gaw gumlau ni lata na shalawt mawai la sai re.  Dai rai dai ni J.W. sha ni shaning ningnan ting, “madat mara ai gaw mungdan hpe prat dingsa up la na chyeju” she rai nga ai.  Dai majaw anhte yawng gaw shaning ningnan ga sadi hpe tawn nhtawm Karai Kasang a myiman ra tam nga na rai nga ai (Shk. 27.8).
 
1.      Karai Kasang a tara hta hkumhkrang, myit masin, wenyi hte hkawm nga ga.
 
2.      Amyu grin nga lu ai masa hpe tsaw ra, manoi manap, dawjau nga ga. Karai Kasang gaw mungdan jaw ai hta n-ga dai mungdan hpe shi amyu masha ni up grin nga na hpe sharawng nga ai. Dai majaw shi hpe tsaw ra, kam sham, dawjau nga ga. Jahkring jahkra lai n rai, prat dingsa grin nga lu ai padang masa – yawng a lawt lu lam, pyaw lam, awngdang ai tengman lam hta yawng jawm tsap nga na, rai mali ai.
 
3.      Mungkan a hpyen laba n-gun ginjaw hkrang lang nna kaga ni hpe ninggun shayawm kau ai lai hpe, aten kadun sha n rai, aten galu gasat dang kau ra ai. Ndai gaw Karai Kasang gaw Egutu hpyen lai ginjaw hkrang hpe shi nan shi a lakung lakap Israela amyu hte prat dingsa gasat sharun kau sai rai nga ai. Daini anhte hpe ninggun ja ai ni shanhte a ginjaw shangang shakang masing hte baw ai majan amyu myu nga ai. Dai hpe Karai Kasang amyu ni gaw jahkoi sharun ai ni tai nga ra ai. Dai n hkru ai ginjaw lai yawng hpe jahten ai majan hta yawng shawng lawm nga ai rai nga ai.
 
4.      Anhte nga pra grin nga ai lam a hpyen ni; myit jasat, mung masa lam, shinggyim masa lam, hpaji masa lam, Karai masa lam, sut masa lam, htung hkring masa lam yawng hpe “grin na lu ai masa” hte ra ai hta hkan nna ninghkap kau ra mali ai.
 
Hpungdim
Myihtoi Esaia laika 42:9 hta, shawng hkaw ai lam ni byin wa sai; lam ningnan ni hpe byin wa sai, nga ai. Ndai hpe yu yang, yawng mayawng hpe ningnan shabyin ai gaw Karai Kasang nan rai nga ai (Shrn. 21:5).  Halle wa tsun ai, lai wa sai lam ni hpe tek yu na dai hpe ngang grin mai kaja ai dik ai shawng lam amu a matu  dinglik ra mali ai, nga ai. Shaning ningnan hpe Greek ni gaw “ma shadang sha shangai la ai- mungkan ngwi pyaw lam yawng a ninghpang” ngu hkam la nna galaw ma ai. Anhte J.W. sha ni gaw anhte hta “anhte mungdan hte nga pra lam hpe n shagrin ai amu dingsa lam ni yawng hpe tawn kau nna, tengman lam, lawt lam, mung up hkang lam grin ai “prat ningnan ladaw” hta Karai Kasang jaw ya ai chyeju hte maren madat mara let ndai 2012 ning ting hkawm sa, shakut dingkren sa ga law. Karai Kasang gaw anhte J.W. sha ni hpe mung mungdan jaw ya ai hta n-ga mungdan up anhte amyu ban hte ban up hkang hpajang la na chyeju ladaw jaw da ya sai (Trj. 11).